Kreu Letërsi Botime të reja I lumi Dom Shtjefën Kurti - Rrëfimet e rralla të martirit të...

I lumi Dom Shtjefën Kurti – Rrëfimet e rralla të martirit të Kishës

Është promovuar në Tiranë libri “I lumi Dom Shtjefen Kurti – dëshmitar i kishës martire”. Monografia në vëllimin e saj të parë ka autorë Nikollë Lokën dhe Nikolin Kurtin dhe parathënie të Mons.George Frendo Kreu i Konferencës Arqipeshkvnore të Shqipërisë, që vjen si një botim special i Institutit të Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit. Ai lindi në Ferizaj të Kosovës, më 25 dhjetor të vitit 1898. U shugurua meshtar në Romë më 13 maj 1921. Erdhi në Shqipëri më 6 janar 1930, bashkë me Dom Luigj Gashin e Dom Gjon Bisakun dhe u arrestua në Tiranë më 28 tetor 1946 për t’u dënuar me njëzet vjet burg. Bëri vetëm 17 në burgun e Burrelit dhe pas mbylljes së kishave u dërgua në Gurëz (Milot). E arrestuan prapë më 11 qershor 1970 dhe u dënua me vdekje ‘in odium fidei’. U pushkatua më 20 tetor 1971.

MARTIRI
Martiri Dom Shtjefen Kurti paraqitet si luftëtar i madh i lirisë fetare dhe politike dhe i ndryshimeve politike pa dhunë. Për vite me rradhë familja e tij nuk pati më asnjë lajm derisa njëra prej motrave, e mbetur në Kosovë, arriti të merrte vesh se ai ishte ende gjallë nëpërmjet një Ipeshkëvi, i cili e kishte lexuar në një gazetë. Në fakt, pak më vonë, e motra në Shkup mori një letër nga Don Shtjefëni, të postuar nga Burreli, ku i kërkonte vitamina dhe ilaçe. Edhe në burgun e Burrelit, organet e Sigurimit të Shtetit e kishin në shënjestër. Shpesh e izolonin në birucat e akullta të burgut, ku kalonte netë të tëra, sepse në burg kryente vepra të mira, duke thënë meshë. Dr. Lazer Radi kujton: “… Një herë, natën e Krishtlindjeve, me dritë të errësuar si zakonisht Don Shtjefni tha meshën në mesnatë. Mbas meshe, me ndezjen e dritave shohim dyshemenë e lagur nga lotët e tij…”. Edhe Mark Shantoja sjell të dhëna me interes: “Në takim me një murgeshë që i erdhi i kërkoi këtë gjë: Më dërgo at barin me emrin “Vinum Missa”. E përsërit edhe njëherë pasi ajo nuk kujtohet se ky lyp venë, për të çue meshë. Atëherë ja sjellin me një shishe aranxhate me etiketë gjoja si medikament. Për arsye të një amnistie, me 2 maj 1963 Shtjefën Kurti lirohet nga burgu i Burrelit, pasi kishte bërë 16 vjet, 6 muaj e 2 ditë burg. Po atë ditë në Shkup u bë festë e madhe, pasi në adresë të së motrës kishte arritur një telegram vetëm me dyfjalë, me firmën e Don Shtjefnit: “Jam i lirë”. Pas 17 viteve privim lirie, një ditë të ftohtë nëntori të vitit 1963, largohet nga qelitë e burgut, për t’u ndjerë përkohësisht i lirë. Bëri jetë private, fillimisht te i vëllai Kel Kurti në Gurëz. Sipas bashkëpuntorit me pseudonimin “Adresa”, ishte detyruar të largohet nga familja e vëllait, sepse ai fliste kundër pushtetit dhe shprehjet e tij e dëmtonin shumë priftin.
Pas largimit nga i vëllai është strehuar te zyrat e kooperativës, pastaj për një vit e më shumë te shtëpia e Tomë Nokë Lekës dhe kohët e fundit në shtëpinë e Shkurt Markut pako me veshje gjatë periudhës që ishte në burg dhe po vazhdonte ta ndihmonte. Ishte i sëmurë nga stomaku, po kërkonte t’i shkruante të motrës që t’ia dërgonte ilaçet prej andej”. Për Kurtin kishin dhënë informata dhe bashkëpuntorët “Shigjeta”, “Shëndeti” dhe “Drita” dhe pas shqyrtimit të informacioneve të mbledhura ishte arritur në përfundimin se kleriku në fjalë po zhvillonte agjitacion e propagandë kundër pushtetit popullor dhe prandaj Puntori Operativ Qemal Karamani kishte vendosur ta merrte në përpunim A2. U shtua dhe numri i bashkëpuntorëve që do ta survejonin, provokonin dhe do të përcillnin përgjigjet e Kurtit tek organet e Sigurimit të Shtetit. Krahas atyre që kemi përmendur përmenden edhe “Partizani”, Patogu”, “Drita”, “Mati”, “Guri”, “Guximtari”, “Vermoshi”, “Misri i kuq”, “Kthesa”, “Speca”, “Tomorri”, të cilët e përcollën në çdo hap, në përpjekje për ti gjetur ndonjë kleçkë për të formuluar akuzë politike dhe meqenëse dështuan, akuza e dytë ishte qesharake, duke e akuzuar klerikun me akuza ordinere.

RRËFIMET NGA FSHATI
…Fshatarët e Gurëzit shihnin te don Shtjefni njeriun e drejtë, njeriun e Zotit, që u falte besim dhe dashuri, u ngrohte zemrat me fjalë dhe i orientonte drejt së vërtetës. Kur në vitin 1967, për shkak të “Revolucionit Kulturor” shqiptar, kishat u mbyllën e si pasojë nuk mund të ushtrohej kulti, Don Shtjefnit iu desh të gjente punë si punëtor në kooperativën e Gurzit. Por ndërkohë vazhdonte apostullimin e tij në ditët e pushimeve, ose sapo t’i jepej mundësia, udhëtonte për të administruar sakramentet dhe për të ngushëlluar njerëzit e çorientuar. Megjithëse në moshë të thyer,70 vjeç, qe një shembull i shkëlqyer në punë dhe në jetë. Njerëzit i besonin dhe shihnin tek ai njeriun e shpresës. Dhe ai, si engjëll, reflektonte dashuri për të gjithë, por edhe urrejtje për sistemin totalitar që po u imponohej gjithnjë e më tepër shqiptarëve.
Prokurori Llambi Gegeni, me 11 qershor 1970, me argumentin se qënja e tij e lirë mund të sjellë shmangien para organeve të hetuesisë dhe gjyqit, kishte lëshuar fletë-arrestin për Don Shtjefën Kurtin. Më 11 qershor të vitit 1970, kur ai punonte në mes të vapës në arat e kooperativës arrestohet në prani të shumë fshatarëve dhe dërgohet në qelitë e ftohta të burgut të Krujës, ku pas kontrollit personal, i janë gjetur këto sende: Portofol meshini i thjeshtë, letërnjoftimi personal, 80, 20 (tetëdhjetë lekë e njëzet qindarka), një palë tespije me kryq, një shami duarsh, një rryp pantalloni meshini, një dëftesë poste për një letër të dërguar në Jugosllavi. Po atë ditë, hetuesi merr një vendim për zhvillimin e kontrollit në banesë, pasi sipas tij nga materialet që disponon Hetuesia, dyshohet se në banesën e Shtjefën Kurtit, të ketë materiale të fshehura, që kanë përmbajtje kundërrevolucionare. Me qëllim që të shtinte në dorë ato materiale që kishin vlerën e provës për fajësinë e Shtjefën Kurtit, konformë nenit 171 të Kodit të Procedurës Penale ishte bërë kontrolli i banesës.
Në procesverbalin e mbajtur gjatë kontrollit të banesës që ishte bërë po atë ditë, me 11 qershor 1970, nga ana e hetuesit të Ministrisë së Punëve të Brendëshme, me pjesëmarrjen e antares së Këshillit Popullor të katundit shoqe….(nuk e ka emrin të shënuar) janë shënuar sendet personale të priftit të arrestuar. Gjatë kontrollit u gjetën dhe u morën sendet e poshtëshënuara:
Lekë 1300 (njëmijë e treqind).
Një autorizim i Lekë Nojës për 1000 lekë.
Disa letra dhe dokumente të ndryshme.
Dy blloqe shënimesh, njëri kalendar i vitit 1970.
Gjatë kontrollit të banesës nuk pati ndonjë ankesë nga ana e të arrestuarit. Procesverbali mbasi u lejua nënshkrimi nga të pranishmit, u firmos: Hetuesi, I arrestuari Asistuesi, Antarja e Këshillit. U pushkatua një vit më vonë.

SHKRUAJ NJË PËRGJIGJE

Ju lutem lini komentin tuaj!
Ju lutemi shënoni emrin tuaj këtu

Artikujt më të fundit

Henri Matisse, “Shënimet e një piktori”, 1908

Një piktor i cili i drejtohet publikut jo vetëm që t’i paraqesë veprat e tij, por për t’i shfaqur edhe ca nga...

Anisa Markarian: Disa pikla dëshmi në oqeanin e kujtesës së përbashkët

Bisedoi Andreas Dushi A.D: Tuj rrëmue n’do gjana t’vjetra / gjeta nji fotografi. Këto dy vargje nga një...

Anisa Markarian: Trupat e rinj

fragment nga romani «15 ditë prilli» – Botime Çabej Tavolina e laboratorit të anatomisë, e gjatë dhe e...

Sevdai Kastrati: Romanet që janë konsideruar gabimisht (pjesa 5)

Më bën përshtypje se si Fotaq Andrea nuk ngurron para hipotezave dhe ec përpara pa fakte. Pajtohem pjesërisht se Konica nuk...

KATEGORITË