Mësuesja e muzikës dha shpirt ndaj të gdhirë. Ishte pranverë, lulëzim ngado; zogjtë harbonin me fluturime dhe cicërima. Piërisht për këtë dukej si stina më e papërshtatshme për të vdekur. E dimë të gjithë që, një ditë do të shkojmë doemos te Krijuesi, por na duket se vdekja nuk na përket neve vetë, por të tjerëve. Edhe pse çdo ditë që ikën, ajp na avitet, neve të vdekshmëve na duket sikur me të ndërruar jetë do të hasim të tërë kopshtet e lulëzuara të parajsës; do të takojmë Evën dhe Adamin(Havanë dhe Ademin), do të takojmë të dashurit që kanë fluturuar më herët në qiell. Në mos vetë ata, shpirtrat e tyre. Unë për shembull mendoja se do të takoja Danten me Virgjilin, ose Pjetër Budin dhe Mitrush Kutelin dhe do t’u kërkoja autografe, mandej do të niste diskutimi i gjatë e plot pasion për letërsinë në veçanti dhe librat në përgjithësi.
Nga ana tjetër , mësuese Emira , ose shpirti i saj i bardhë do të donte të takonte, çka ma tha një herë në mirëbesim Verdin dhe Bahun.
– Vetëm këta të pëlqejnë, zysh? – e pata pyetur me kërshëri.
– Jo. Ka edhe kompozitorë dhe muzikantë të tjerë, por këta të dy janë gjeni dhe , për mua, hanë bukë veç. Apo jo? Si mendon ti?
M’u përkëdhel sedra, që po më kërkonte mendim mua, çunakut, nxënësit të saj.
– Po, sigurisht zysh! Mirëpo, “Shijet dhe ngjyrat nuk diskutohen” , thoshin latinët.
Ajo buzëqeshi.
– Je i mençur Enio. Dhe merru me muzikë, se edhe vesh muzike ke, edhe merin e një kompozitori të famshëm e ke.
– Cilit?
– Enio Morricone, Italian. Gjeni, jo llafe. Ka krijuar shumë në meloditë e filmave të famshëm botërorë.
– Falemnderit mësuese !
– Do të këmbëngul te prindërit e tu që ta ndjekin këshillën që po të jap. Domethënë të t’i krijojnë kushtet.
– Do të pranojnë , thua ?
– E pse jo? Talentin dhe vullnetin për punë i ke të dyja. Pastaj, ata janë njerëz të ngritur, të shkolluar dhe i kam parë gjithmonë nëpër koncerte.
Gjithë sa më lart, më vinin ndër mend teksa mbi arkëmortin e saj hidheshin grushtet e lopatat me dhè, ku të shumë nga të pranishmit fshin sytë nga lotët , sidomos familjarët e saj. Ajo qe një grua e shtruar, në dukje e butë, por, pot a njihje nga afër, shihje një karakter të fortë, madje të paepur. Tjetër ç’shohim nga jashtë te njeriu dhe tjetër ç’ka ai brenda. Fundja, thelbi rri në shpirtin dhe mendjen e njeriut dhe jo te dukja e jashtme e tij. Ajo, që në filli, na u imponua me sjelljen dhe taktin e saj. Mbante një farë largesie nga ne, nxënësit, ama në çastin kur dikush i kërkonte ndihmë , nuk kursehej aspak. Dhembshurinë ne ia vumë re herët në rastin e plagosjes në kokë të Klodit. Ishte orë fizkulturë dhe ne kishim shkruar si zakonisht te parku sportiv. Ato dy orë kishim në program hedhje gjyleje. Meqë gjyle nuk kishim gjetur dot dhe, edhe po të gjenim, ishte shumë e rëndë për krahët tanë të njomë. Mësuesi zgjodhi një gur të rrumbullakët dhe pak të rëndë që do ta përdornim në vend të gjyles. Dhe kështu ne u rreshtuam , bëmë nja dy xhiro nxemjeje dhe u bëmë gati për garën . Ai që do kishte radhën rrinte në qendër të fushës dhe në anash, në mënyrë që të mos na kapte gjylja e sajuar po qe se shtytësi e hidhte keq. E hodhën një nga një çunat gurin, kush larg, kush afër, sipas takatit të secilit. Mësuesi u mësonte teknikën e hedhjes, mënyra e mbajtjes së gjyles (gurit), vënia afër qafës, mënyra e mbajtjtes së dorës , gjysmërrotullimi rreth vetes, mandej shtytja me sa forcë kishe; kjo e gjitha pa dalë jashtë një rretrhi të përcaktuar që ai e bëri me shkop si brazdë të thellë rrethore. Pas katër a pesë hedhjeve, radha i erdhi Edlirit. Ai, ashtu trupvogël, u afrua me drojë te rrethi i hedhjes, mori gurin , e vendosi rrëzë qafës me dorën e djathtë, u përkul, bëri gjysmërrotullimin dhe e lëshoi tutje me sa fuqi pati. Kur..u dëgjua një ulërimë e thekshme. “OOOOuuu, (oiii, noneee!”
Ishte Klodi që po ulërinte dhe që pas pak çastesh i ra të fikët. Ne rpauma si të çmendur tek ai, ndërsa mësuesi u zverdh dhe u bë meit, u bë limon fare në fytyrë.(i iku gjaku nga fytyra). Guri i lëshuar nga Edliri kishte rënë mu në çaçkën e kokës së Klodit të shkretë. Mësuesi kish bërë një gafë të rëndë. Në vend të na rreshtonte neve që prisnin radhën pas atij që e hidhte atë, na pat rrethuar anash. Prandaj edhe Klodit desh iu hap koka. Me t’u mbledhur rreth Klodit të zalisur, ia morëm kokën e gjakosur në duar, dikush sooolii ujë dhe e agë, një tjetër mundohej të ndalte gjakun, mësuesi më në fund mblodhi dosi veten dhe vrapo e mori biçikletën. Ne e morëm në krahë të shkretin djalë dhe e hipëm ashtu siç mundëm te zgara e biçikletës. Sikur po vnte në vete, por nga koka i rridhte goxha gjak. Me ta hipur, mësuesi id ha pedaleve, doli nga parku sportive (i cili sot nuk ekziston më) dhe mori rrugën drejt spitalit. Të gjithë që stërviteshin aty u tubuan ted era e jashtme dhe ndiqnin me ankth largmin e shpejtë të biçikletës derisa ajo u zhduk në kthesë. Ne shokët ia dhamë vrapit dhe i ramë shkurt pë rte spitali. As që na shihnin fare sytë nëse kalonin apo jo makina. Mendjen e kishim te shoku, të cilit poi rrezikohej jeta. Duke vrapuar, shihja pas meje Edlirin e shkretë që i ishte lagur krejt fytyra jo nga djersa, por nga lotët. Ndjehej fajtor i ziu djalë që gjuajti pa dashje shokun. Porn ë fakt, faji qe i mësuesit, jo i Edlirit.
Kur mbërritëm te spitali, shohim që ,para nesh kishte mbërritur mësuesja e muzikës Mira. E para, si e kish marrë vesh , ndërkohë që jepte mësim në shkollë, e dyta, si mbërriti aq shpejt para nesh. Megjithëqë shumë e shqetësuar, e tronditur, kur na pa u mundua të buzëqeshte.. kuptohet donte ta fshihte ankthin e saj që të na jepte kurajo neve. Ne e rrethuam dhe nisëm t’i shpjegonim se si kishte ndodhur, por dukej që ajo e kishte marrë vesh “në kohë reale”, siç thonë gazetarët sot. Mirëpo, më prekësja dhe që na bindi edhe një herë se ç’shpirt njeriu ishte zysh Mira ishte sjellja e saj me Edlirin. E pa tek rrinte i mënjanuar dhe me sytë tërë lot, i skuqur në fytyrës dhe që dukej sikur donte të fshihej, të avollonte , të zhdukej. U shkëput prej nesh, i shkoi pranë, ia fshiu lotët me shami, e mbështeti pranë vetses dhe i përkëdhelte flokët duke i thënë me ngadalë :
“Do të shërohet. Do të shërohet. Nuk është faji yt. Qetësohu, xhan!”.
Reagimi i Edlirit qe i papritur. Menduam se do t’i shterrte të qarat dhe do të qetësohej, kurse ia ia nsi sërish, por kësaj here në heshtje, dëneste si në një film pa zë. Kjo na preku të gjithëve, madje disa nga gocat që kishin ardhur e prisnin aty jashtë spitalit me ne, iu rodhën lotë mallëngjimi. Gjatë gjithë kohës së ptijes zysh Mira ndenji me Edlirin. Nuk iu nda gjersa ai u qetësua dhe rreshti së qari. Ndjehej vetëm një psherëtimë e herëpashershme e tij. Sytë i mbante përdhe dhe shpesh kafshonte buzën e poshtme.
Pas një pritjeje të gjatë, ku ne herë-herë provonim të shihnin ndonjë gjë nga plasat e xhamave të urjgencës së spitalit, mjeku doli dhe na qtësoi:
”Ia kemi qepur tè carën në kokë , gjaku i ka ndalur së rrjedhuri . Tani po fle. Është jashtë çdo rreziku”
“A do ta mërrë veten më pas, doktor?” – pyetën gati njëzëri mësuesi i fizkulturës dhe zysh Mira.
“Po. E çara ka qenë e thellë, i kemi bërë shtatë qepje, por gjithçka do të normalizohet.
“Domthënë, xhaxhi doktori, Klodi do të jetë si më parë? – pyetën disa nga ne.
“Po, xhan, njëlloj si më parë”.
Atëbotë, Edlri iu shkëput vrik zyshës dhe iu hodh në krahë mjekut dhe e përqafonte sikur ta kishte baba. Mjeku në fillim u habit, mandej zuri të qeshë dhe e mbante shtrënguar fëmijën , që shendohej si kurrë më parë.
***
Këto më kujtoheshin kur morëm vesh se zysha ndërroi jetë. Ishte e pabesueshme, jo aq vdekja, sesa ajo që morëm vesh më vonë. Arsyet e vdekjes dhe fund ii hidhur. Kishte kujtuar se do t’i vrisnin të birin dhe pat helmuar veten. Ai, domthënë i biri qe ngatërruar në borxhe dhe kumar. Pasi kishte rënë brenda, siç qe shprehja, pat aq shumë borxhe sa, huadhnësit i kërkuan të shiste shtëpinë. Mirëpo, ai të vetën e kishte me qira. E ëma si prindi për fëmijën, për ta shpëtuar shet shtëpinë e saj. Ama,paret e grumbulluara nga kjo shitje, nuk kapin as gjysmën e shumës së kërkuar. Atëherë, i biri, i frikësuar nga një sms e borxhlinjve e tipit “O të tëra paratë, o të iku koka”, lë familjen, gruan me fëmijë dhe arratiset, madje pa lamjëruar askënd. Në qytet , pas do ditësh qarkullon lajmi se do ta vrasin. Për faqt të keq ai lajm i shkon në vesh mësueses së gjorë. Ajo, e tronditur dhe më makthin se do ta shohë djalin të vrarë, blen helm dhe e gëlltit. Me gjithë përpjekjet për të shpëtuar si nga falijarët, ashtu edhe nga mjekët, helmi e ka bërë të plotë efektin. Mes përpëlitjesh , spazmash, të vjellash , pra mees një vuatjtje të pafund, mësuesja mbyll përgjithmonë sytë në të gdhirë të ditës së saj të lindjes.
***
Mbrëmjen e ditës kur e çuam në përtejbotë, pyeta një nga të afërmit që i kish ndenjur te koka gjersa dha shpirt.
“A la ndonjë amanet? A mundi, më saktë? – e pieta.
“Sa ishte e kthjellët nuk la. Veç, çastin e mbramë se nga mori një forcë si prej perëndie, hapi sytë e lodhur, bëri të ngrihej capak dhe foli qartë duke më parë drejt e në sy:
“Qumështin nuk ia bëj harram.”
Mandej i mbylli sytë, psherëtiu aq thellë sikur dilte psherëtima nga të thellët e tokës, iu tendos një hop krejt trupi dhe dha shpirt me dorën e djathtë mbi flokët e mi. M’u duk sikur donte të ledhantonte për herë të mbrame flokët e të birit.
***
Një ditë pasi e përcollëm në varreza e qytetit, poshtë një selvie të lartë, shkova dhe i vura një trëndafil të kuq. Ia vura poshtë fotos rrumbullake të porcelanit, të cilën e përkëdhela gjatë. E di që i fola, sikur doja të kuvendoja me të reth kujtimeve të shkollës dhe ta pyesja me dhimbje se pse e mori atë vendim fatal, që i solli fundin e pamerituar. Rreth shkollës i fola, por pyetjen që më gërryen edhe sot nuk i bëra. Nuk ua bëra as fëmijëve,as të afërmve të saj. Ishte kërshëri e tepërt. Nënat dinë të japin jetën për bijtë, edhe kur ata nuk e meritojnë.
