Pas kaq kohe, këto më kishin mbetur në mëndje, qesëndisjet e saj.
Fytyra e njerkës nuk ishte e vrazhdë dhe, sado të përpiqej s’bëhej dot armiqësore. Por mbi të gjitha dukej se zotëronte një shikim të regjur. Eh, belà, je te njerka dhe të përplasesh me të për këto që kemi nëpër këmbë, të del papritmas një tip që s’t’i shqit sytë. Eri kaloi ndanë meje, pa më prekur por me një aromë mjaft ngacmuese – të lehtë dhe tërheqëse, ngurova pak, por vendosa t’ia jepja mirëmëngjesin atyre që sapo erdhën. Ajo më pa me bisht të syrit dhe kur vuri re që po afrohesha ndërroi pamjen, që do të thotë se vuri maskën e duhur. Hapat e mi tregonin vendosmëri. Sikur ta dija, më vinte së brendshmi zëri i saj, fundja-fundit nipi s’ka ardhur për sytë tanë të bukur, jo. Po kaq shumë isha mësuar me këto përplasje me njerkën, saqë më fort më bëhej të luaja të kundërtën, ua kisha pirë lëngun, sikur s’ishin të vërteta ato thagma dhe mundoheshim gjithnjë të bënim jetën tonë, të dilnim në qafën ku donim. Ndërkohë njerka me kashtore të madhe u ngrit në këmbë, fërkoi ballin me një ndjenjë përçmimi që i dallohej menjëherë, po s’bëri përpara, sikur u gozhdua në vend. Unë më fort e shtova vrullin saqë edhe vetë u çudita, i thashë të na priste pak sa të merrja vesh diçka të paqëlluar. Ajo e shkarkoi tërë barrën nga sytë e saj, që doemos më pyesnin për gjërat e ujdisura për mrekulli e që në dukje po ecnin vaj, por që ia ndjeva hakërrimën pas shpine.
Ishte ajo që prisnim. Nipi i njerkës u afrua gati ngjitur dhe më vështronte nga lart poshtë me një fodullëk fyes. Gjithë ai djalë! Kështu jeni ju, që kërkoni të bëni diçka të madhe, thoshin sytë e tij, sado t’i mbante fshehur, unë e zotëroja çelësin sol dhe zbrisja në fushëbetejë menjëherë… dhe kapërceva shkallët, pa e kthyer kokën pas. Ai u ul, pa marrë leje, tërhoqi me forcë karrigen dhe mbështeti bërrylat mbi tryezë. I ngriti syzet e diellit mbi kokë e më zbuloi fytyrën, sytë e ndezur, hundën me kurriz dhe vetullat e ngjitura hollë në mes, por me qime të gjata. Sërish u përpoqa të gjeja në fytyrën e tij ndonjë fshehje, sekret, brenda-shkrim të largët, po nuk munda. Për pak mbeta si në udhëkryq.
– Nesër më pret sekretari i përgjithshëm i infrastrukturës. Ora tetë. Ndërkaq ne sot do shqyrtojmë dy pika të errëta. Pa i hapur letrat, pa mbajtur shënime, pa tërhequr vëmendje…
Zërin e kishte të trashë, të njëtrajtshëm, pa emocione, të ulët dhe më tepër ngjante se pëshpëriste me një trishtim të dukshëm. Burrat erdhën menjëherë. Pse qesh? Ke ardhur për atë që duhet bërë dhe për këtë je i mirëpritur. Kemi për të zgjidhur dy pika dhe të jemi ballëhapur nesër.
«Për të zgjidhur dy pika delikate e të errëta, apo për të na njohur kush jemi. Se edhe kjo mund të jetë pikë e errët. Domethënë, a ta mbushim mendjen apo jo. Jam i qartë?»
«Jini shumë i qartë… Kupton?»
«Kuptoj. Më mirë s’ka si bëhet!…»
Gjëja përbrenda më erdhi me një gulç, sikur do t’më merrej fryma, po fytyra atij i kish ndryshuar shumë, sikur mbi të, fati, si të thuash, të kish shkrehur armën. E vrarë, e ligë, me një ngashënjim për zënkë e potere. Mirëpo në sekondë, u flashk, mbeti bosh; diçka e pakuptueshme, madje edhe e lodhshme. Por ne shpejt do ishim me njerkën dhe ajo dinte t’i vinte stivë drutë, ashtu si duhet, si nuk kishin qenë ndonjëherë.
Projekti juaj është i kualifikuar, djem. Kjo nuk është përgjigje përfundimtare, por është portë e hapur. Dhe kjo, me gjuhën tonë ka rëndësi të madhe. Unë vetë jam shenjë pozitive. E nesërmja do të jetë formalitet. Siguria e pushtetit lokal gjithashtu. Prandaj dhe jam këtu: t’i shoh me qetësi dhe, edhe pse raportimi dihet, jam gati ta bëj këtë në syrin tuaj. Edhe pronari i parë, edhe siguria që jep prona e patundshme, edhe fisnikëria e treguar, mosha e re, prania e brezit tjetër, e kështu me radhë të gjitha! Jo, nuk bëj ndonjë punë konkrete, as zotëroj ndonjë profesion delikat apo edhe të molisur. Unë vetëm verifikoj. Ndoshta kjo punë që bëj më ka ndryshuar ca. Më kupton, e ndjen ku dua të dalë? Jo? Mos! Njerëzia, s’kanë bukë të hanë, s’kanë punë, mbulohen me turp. Ikin, nga sytë këmbët, duan të dalin andej. Kurse ne, qeveria, duam të jetë populli në vendin e vet. Se ç’do bëjmë ne pa popullin?
«Pika e errët është droga…»
«Sikur ta dija! Përse duhet ngatërruar e gjithë kjo punë me drogën?»
«Askush nuk e ngatërron. Të mos keqkuptohemi. Por duhej nuhatur që këtu nuk bëhet fjalë as për hashash, as për kokainë, po për shtigjet që sigurisht kalojnë këtej. Për zgjatimin e banuar gjeografikisht, për lidhje të nëndheshme, ndonjë mini-port e të tjera si këto. Kaq. Asgjë tjetër, as e nënkuptuar. Prandaj erdha unë. Sepse e thashë, unë verifikoj.»
«Faleminderit që fole hapur. Unë dhe shokët e mi të mirëkuptojmë.»
E kuptova. Ai donte t’i kapte dhëmbi: a ishte e nënkuptuar droga? Fundja, ç’t’i zinin duart e në kthim për në Tiranë, t’i vinte kokë muhabetit, të gjente ndonjë pikë të dobët, që ndoshta-ndoshta do të qe ndonjë pikë lidhjeje për vete, të kërkonte të çara, të fuste spicat, që mund të qenë edhe «kontributi» i tij. Secila prej atyre hamendjeve mund të ishte problem, po edhe sikur të qenë në mendjen tonë, mos vallë do ta ndanim mendimin me të? Foshnjëri. Dhe një mendim të tillë foshnjarak ai do ta verifikonte. Mos kërkon një shuk të mirë me parà?… Ku? Si?…
«Më ka dalë nami për burrë bese. Po nga kjo ç’fiton? Asgjë! Pare gjaku e nderi. Po ç’të bëja? Të vjedh? Të vras? Moskurrë! As ndër mend nuk e çon njeri. Vetëm faqja e bardhë dhe pare me nder…»
«Ke ndonjë mendim konkret? Folë hapur me ne! Ne jemi të tillë sepse jemi nisur të bëjmë punë të ndershme! Dhe sidomos në rregull me të gjitha ligjet e shtetit.»
«Unë kam parë skena të llahtarshme, sa e sa janë çmendur para syve të mi, po për fat askush s’ka vdekur, madje edhe lebetitje s’ka pasur ndonjëherë. Këto sigurisht bëjnë pjesë tek verifikimet. Ç’është e vërteta, kam fituar emër të mirë, po u more me mua, s’të gjen gjë…»
«Pa vazhduar më tej, ne kërkojmë me vendosmëri që supervizorin ta gjejë shteti, të vendit ose të huaj. Garanci për këtë japim ne, parashikuar në kontratë…» Fjalët u gdhendën bukur dhe erdhën në pikën e vlimit. Zëri qe i sigurt dhe bindës. Asnjë fjalë më tepër. Jo më kot Eri e ka zakon të të gjendet pranë atëherë kur duhet!
«Kontrata nuk është punë imja. Edhe supervizioni. Çështje eksperience.»
«Mirëpo kujt i duhej ajo paraqitje ndershmërie…?»
«Punë njohjeje.»
Nipi i njerkës, me zë të trashë e të brendshëm, sikur gëlltitej në grykën e tij, u duk se po mbyllej në guaskë. Për një çast mendova se mos ktheheshin punët së prapthi! Po, kjo më jepte një lloj vuajtjeje, se nuk i thonë shaka, të vjen me një qerre mend, thotë ca gjëra gjoja si kot dhe kërcet e ikën. Asgjë nuk thuhet kot! As përmendjet më të thjeshta nuk janë kot, kurrë! Kjo dihet! Njohjet fillestare këtë ballafaqim kanë, vendosen piketat e nënkuptuara për më tej. Ata e duan çdo gjë për klanin e tyre, për vete, për të qenë të sigurt ç’mund të garantojnë. Edhe të dua t’i lë këto mendime, s’më lë njerëzia që përditë ikën e ikën sikur i ndjek djalli. Ja ky jam unë. Ky është nipi i njerkës sime. Dhe në fund kjo është nëna njerkë.
Ajo ngriti breroren e madhe dhe e vuri mbi kokë me dorën tërë nyje, përmbi ballin e djersitur e tërë rrudha.
Më në fund u ngritëm nga kafja dhe u sheshuam në drekën e njerkës. Një dritë e çuditshme thellohej gjer dhe në rrobat e trupit. Diellin sikur e kishte secili prej nesh në xhep. I pëlqeu nipit kjo më ngé e perëndisë dhe u shtrua njësh me ne me zell të madh, ku me sa kuptova po sillte ndërmend sesi të fuste në vathë grigjën, pastaj të merrte pjesë në meshë dhe bënte gjithçka duhej, duke parë me vëmendje se e kish futur si duhet ujin nën rrogoz apo jo. E pa mirë «guvën» ku u fut, e gjeti me vend të priste sesi do të vijonin punët, por e vetë-ndjera plot kënaqësi i teptiste në çdo kënd të fytyrës. Kujtoi se dreka po shtrohej për të, kur dihej se ajo ishte thjesht mbrothësia jonë. Askush ndër ne nuk i bënte kujt shenjë që ta ndiqte pas.
«Kam parë, s’kam parë, – tha, – po si ty, kaq të ri e kaq të dhënë pas lutjes s’më kanë zënë sytë! Kaq vjet që jam, kam kaluar nëpër duar lloj-lloj njeriu, ndaj dhe bëj çudi me ty, or nip.»
«Nuk është në hall, – i thashë. – Por, s’do që të shikojë!
Nipit i erdhi keq dhe mbajti një fjalë të hollë për njerkën time. Ajo po e shihte e çuditur dhe nuk e la ta çonte deri në fund ligjërimin.
– E ke mëmën, or bir?
– Jo nuk e kam, emtë!
– Duket.
– Si ta kuptoj këtë?
– Në sytë e tu ka shumë brengë!
Ai u tkurr. Një, në dorë, numërova dhe e mblodha dorën grusht. Njerka filloi ta shihte me kërshëri tjetër.
– Këta këtej, biro, e numërojnë bagëtinë kur e nxjerrim nga vatha dhe po atë bëjnë kur e futin sërish në vathë.
Nipit në dukje iu bë qejfi. Por shpejt ranë kambanat e alarmit dhe ujët gurkali të shatërvanit në oborr filloi t’i krijonte larushi mbi fytyrë. Lojë drite kjo. Tjetër gjë. Dërrasat e dyshemesë kërcisnin sikur po u vinte fundi dhe herë-herë dëgjohej një gërvimë e mbytur. Njerka dukej si e gremisur, ndërsa më bëhej se rënkonte, aq sa dikujt mund t’i këpuste shpirtin.
– Ja, or bir, këto janë punët tona. Për drekë kemi vetëm këtë lakror. Ndryshe nga gjithë dynjaja. Ha, ngopu. Kështu është: dhëntë e dhitë e Zeres, nami i Kapllan Qeres, apo jo?- pyeti ajo.
– Po pse rënkon emtë, ç’të dhëmb?
– Atij që s’e ka edhe i dhemb, edhe e dëgjon dhimbjen…
– Ke ardhur duarthatë, bir! Nuk të vjen keq për ne pleqtë?
Ai mbylli sytë, u nxi i tëri. U mbush balli me djersë. Ndoshta i duhej një peshqir. I tregova me sy kartë-pecetat e mëdha. Vendi iu bë i përvëluar.
– Biro, të shtunave në mëngjes këndon qyqja. Atëherë prit.
Edhe po të vinte e shtuna ai nuk do ta kuptonte. Vura re se sikleti i tij s’kish të sosur. Njerka rrinte e përgjonte. Të gjithë e prisnin me ngulm ç’do të nxirrte nga goja. Ajo dukej e frymëzuar, aq sa edhe unë, thjeshtri, e ndieja që kjo pamje s’ngjante me asgjë të mëparshme. Edhe ishte, po aq edhe mungonte pamja e zakonshme e mëndafshtë si puhi që ngrihet lart, pastaj shumë lart mbi qiellin jashtë, në atë qiellin tonë, i përndritur prej të kaltrës së zakonshme. Atë çast nëpunësi i shtetit mori krahë, i vetëtiu gjetja ndoshta dhe nxori një zarf të fryrë.
– Atë fute nga e nxore, – tha njerka. Dhuratën e jep shpirti dhe jo kujtesa! Mbaje mend se po bëhesh burrë në moshë. Sigurisht je edhe djali im!
Ai u zverdh. Nuk e priste që ta qëndisnin me qesëndi të tilla. As parë e as dëgjuar. Pa nga unë dhe gjeti strehë.
– Pjesë e punës, – shtoi me ngut. – Apo jo?
Unë lëviza kokën me mirëkuptim, por e hante atë njerka? Sido ajo bëri si bëri dhe e përtypi mendimin e egër që i buroi së brendshmi. Ndenji. Priti. Heshti.
– Dua të falem, – tha nipi.
– E kemi guvën këtu, – tha njerka.
Menaxheri, një mesoburrë i shkathët dhe një njeri i mbushur me batuta si fishekë gjahu, ndarë sipas llojit të gjahut, e çoi në guvë dhe aty mbeti vetëm për t’iu rrëfyer mureve. Ato pa dhe atë bëri. Vetëm belbëzoi. Zëri i thellë i dëgjohej si ofshamë. Muret e dëgjonin pa pipëtirë. Bishti i mjegullës mbeti aty dhe burri lëvizi, më pa mua, më shkeli syrin si diçka e zgjuar, duket për të dalë nga gjendja.
– Të jep bukë puna jote, or bir? – pyeti njerka.
– Më jep, emtë!
– Po ujë?
– Po. Nganjëherë edhe ndonjë sapllakë hirre, emtë?
– Asgjë më?
– Asgjë më.
– Kjo që bën ti, bir, ti qofsh, është në kundërshtim me urdhrin e shenjtë. Mos e bëj më!
– Pse?
– Se s’duhet të vuajnë urie pleqtë! Është mallkim! Sytë e qeverisë duhet të shohin pleqtë. A ka ngritur ndonjë shtëpi pleqsh qeveria? Kur kjo s’është puna e saj, as edhe e Zotit, e kujt qenka? Këtë e kanë ngritur djemtë, me djersë e me dhimbje të madhe. I di kush janë djemtë, ja këta që sheh zotrote? U dhembin pleqtë djemve tani. Avash-avash ne do mbetemi këtu se gjithë të tjerët po ikin. Ndaj dhe u kujtuan djemtë të marrin gjëra të mëdha përsipër, që t’i tregojnë qeverisë se ky vend e ka zotin dhe këta zota janë djemtë. Ata do të kthehen se e shohin që timonin e mbajnë plot siguri. Kjo pikë kthese, biro, kjo na duhet!…
Kurrë, kurrë ndonjëherë nuk e kisha dëgjuar njerkën time (siç e shihni, kam shumë dëshirë t’i them ashtu siç e kam, domethënë njerkë!). Fytyra i kishte marrë një ndriçim të bukur.
– E di, sigurisht që e di dhe ajo, qeveria, do ta gjejë zgjidhjen. S’ka ç’pret më!
– Ka ç’pret, or djalë, ka! E zeza dhe e keqja ka thellësi të pafund dhe nuk ka sy… A mund ta gjejë zgjidhjen me vdekjen që sjell mosha?
– Gjërat e bukura nuk bëhen vetë!
M’u duk se tani ai po e kruante.
Kjo do të ishte gjithnjë punë e tij. «Unë të them të mos vjedhësh mallin e tjetrit se Zoti shikon dhe ndëshkon, biri im. E ke të shkruar. Ti je vënë në provë, bir. Mos mëkato, dëgjoje fjalën e perëndisë…»
Muret nuk flisnin. Më në fund dreka u shkreh. «Nuk do të mëkatoj», tha nipi.
Po mbillej fara. Nuk merrnim dot frymë nga ankthi. Por, sekret, ankthi është pjesë e shërimit tim. Plumbi del me plumb…
– Qeni që leh nuk të ha, por qeni leh atje ku ha! – tha njerka dhe salla u mbyt nga të qeshurat që s’reshtnin.
Edhe sot më jehojnë veshët. S’më shqitet nga mendja.
Tiranë, më 7 Nëntor 2025
