NATA KA SHKUE THELLË, POTHUEJSE N’PRAG DITE…
Nata ka shkue thellë, pothuejse n’prag dite. Deti fle, ne lëvizim, ecim, e humbim veten, mu si nis me e humb veten, hana mbi ne.
Befas, ajo ndalet, m’thotë:
“Ti shkruen me kaq shumë zjarr.”
“Nganjiherë, po.”
“Jo nganjiherë, po gjithëherë.”
“Gjithëherë, kur i shoh, a kur m’mungojnë sytë e tu.”
Ajo shtanget nga habia që i ndodh. M’thotë:
“Or ti! Po m’thue që jam unë ajo?”
“Gjithësesi, po.”
“Por, po gënjen. Nuk kemi gja bashkë. Ajo… vdiq para do ditësh.”
“Vdiq edhe nuk vdiq.”
“Por e lexova t’shkruejtun nga dora jote… te ajo novelë.”
“Ishte nji gënjeshtër.”
“Letërsia bën edhe gënjeshtra?”
“Letërsia?… Letërsia, sidomos…”
“Po dashunia? Ban gënjeshtra… dashunia?”
“Edhe ma shumë. Edhe ma keq. Madje, madje…”
Ndalem, nuk e vazhdoj fjalinë ma tej. Ndjej se asht lëndue.
“Po thueje!”, kambëngul ajo, pothuejse sylagun: “Ç’madje?…”
Nuk ia them. Nuk kam me ia thanë kurrë. Nuk due ta lëndoj edhe ma, me të vërtetat e jetës që nuk i ka njoftë akoma. Asht e re. Kaq e paditun asht, kaq e papërvojë. Në vend se me i thanë nji të vërtetë, a nji gënjeshtër letrare, zgjedh t’ia përthith gojën (s’pari herë), dhe e vdes… e vdes… tuj e dashtë… ma shumë se njimendshëm…
AJO KA ARDHË SËRISH…
Ajo ka ardhë sërish. Por sot, disi, ka nji shikim ma t’mprehtë, ma goditës. Me gjasë, asht ba edhe ma delikate.
Nuk arrij me ditë, a ban ironì, a çka ban ajo, por saktësisht e ndigjoj si m’thotë: “T’qenkan zverdhun gishtat, duert.”
I dëshpëruet nga ç’ndigjoj, i them asaj: “Jo veç gishtat, duert…”
“Edhe çka tjetër?” – m’pyet ajo, tuj i përpëlitun sytë e bukur, sytë e blertë.
“Edhe shpirti, edhe shpirti.”- i përgjigjem unë.
Ndalon ajo, nuk flet nji hop, dhe vazhdon me folë, por, si me veten: “Nga sa t’lexoj, shpirti akoma nuk t’asht zverdhun.”
“Jo veç zverdhun, po… edhe kalbun.” – i them unë.
Ajo m’sheh disi habitshëm, e mbyll gojën, hesht. Hesht, hesht, hesht, dhe… ndez nji cigare. E thith, e pi deri ngjysmë, dhe e fik, ndez nji tjetër.
E shoh ashtu, e shoh t’atillë, edhe mendoj njikohshëm: “Ka me ikë?… Apo ka me gabue, dhe ka me vendosë me ndejtë e me u kalbë edhe ajo, tuj e lexue… tuj e përpushë këtë kalbësinën time, që tashma, s’di as sa bajnë dy plus dy, dhe ka fillue… ka fillue… mos me e njoftë… as veten?…”
THUPËR
“Jam ba si thupër”, m’thotë ajo, “Mbasi lexoj, dridhem.”
E pyes: “Mbasi lexon çka?”
“Epo, letërsi.”
“Mbas dridhjes, çka ban?”
“Dal, shkoj n’banjë.”, m’thotë ajo.
“Çka ban n’banjë?”
“Gjithë ç’mendoj se ka me m’u dashtë: i laj dhambët, fytyrën, lyhem, parfumosem, shikohem n’pasqyrë, e forcoj besimin.”
“Kur del prej banje, ç’ban?”
“Kujdesem me u veshë sa ma bukur, sa ma… hanënisht, dhe… dal, dal, shkoj…”
“Ku?…”
“Atje ku asht dorëhequn hana.”
“Çka ban… atje?”
“Gjana t’reja.”
“Ç’gjana t’reja?”
“Epo, t’reja. I praktikoj gjanat që kam lexue…”
“Si?… Me kend?”
“Me nji cjap hanor.”
“Kush asht ai cjap hanor?”
“Ti.”, m’thotë ajo.
Oh, m’sillet bota përreth kreje, sa m’vjen me e zanë për futi, me e mbytë, por i baj llogaritë sakaq, dhe ndërroj mendje: e marr rishtas n’përqafime, rishtas e marr n’shpërbamje…
(Njimend, kur e mendon gjanë paksa ma mirë, ma mirë t’del me qenë i përjetuet, si nji personazh i përdorun letërsie, se me qenë nji personazh real e duerbosh. N’fund t’fundit, ajo asht reale. Ajo asht ma reale se kjo dritë, që pikënisht tani, i bie mbi flokë, mbi fytyrë, dhe… e ban t’bukur e t’bukur… deri n’dridhje…)
NJI PAFAJËSI… QË MA PRISHI JETËN…
Kaloja, nji ditë, jo bash, po shumë afër nji vendkalimi për kambësorë, kur qe, nji veturë e bardhë, m’u ndal befas përpara kambësh.
E ngrita disi dorën e majtë në shenjë falënderimi, besoj se e falënderova atë njeriun e veturës edhe me nji përulje koke, dhe nisa tutje drejt trotuarit.
Për çudi, ajo veturë, e kaloi paksa, vendkalimin për kambësorë, ndaloi, dhe shoferi zbriti furrishëm dhe u drejtue drejt meje.
“Ç’ishte ajo lëvizje dore, mor çallak?” – m’tha gjithë nervozë ai.
“Po… t’falënderova… mor mik.” – ia ktheva unë, me mirësjellje.
“Qe ku po të falënderoj edhe unë ty!” – m’tha ai, dhe m’futi nji grusht të fortë, hundës.
M’dhimbti shumë. E preka hundën me dorë, dhe pashë se jam përgjakun.
Mëtova me qenë vetja, me i lëshue rrugë atij njeriu nervoz, por ai m’dha edhe dy grushta të tjerë, që m’shkaktuen nji dhimbtë që m’shkoi deri n’thembra. M’kapi edhe për fyti, ai njeri, dhe tuj qenë ai sipër meje, fillova ta ndjej mungesën e frymës, për aq sa duert e mia m’patën dalë jashtë kontrolli. Duert e mia, ma saktë e majta, hyni n’xhep t’pantallonave të mia, e gjeti biçakun e vogël me të cilin shërbehem për me qerue nganjiherë ndonji mollë, dhe… fatkeqësisht, mbaroi biçaku im i vogël n’gjoksin e tij….
Kështu ndodhi, dhe u bana vrasës.
N’burg jam tashti, dhe… po i shkruej kujtimet…
NJI TAKIM ME PAPËN
Monika Belluçin, nuk e zuni gjumi, përgjatë gjithë natës. Ndihej mezipritëse, kishte shumë adrenalinë, shumë mendime. Ajo, n’ditën e nesërme, bashkë me kolegen e famshme Kejt Blanshet, do takohej me papën.
Kjo grue e famshme, mbrenda natës, doli disa herë para pasqyrës, tuj analizue si me u veshë e si me u ndreqë nesër, për takimin me papën.
Edhe Kejt, njisoj si Monika, nuk fjeti gjithë natën. Edhe ajo, mbrenda natës, doli disa herë para pasqyrës, tuj analizue si me u veshë e si me u ndreqë nesër, për takimin me papën.
Çuditnisht, edhe pse n’apartamente t’veçanta, të dy gratë e bukura, kishin pas vendosë, që para papës, mos me dalë fort t’ndrequna e t’lyeme si përherë, po me dalë sa ma natyrale, dhe t’veshuna e t’mbulueme, pa asnji lloj shplimi. Të dyjave, ua kishte marrë mendja se para papës, do duhej dalë simbas normave morale të fesë.
Të nesërmen, kur u doli papa përpara, dy grave t’bukura u vezulluen sytë, por për dreq, nuk i vezulluen sytë papës. Papës, sa i pa dy gratë ashtu t’mbulueme e jo fort t’ndrequna, i ra mbi fytyrë nji tis hidhënimi. Mezi i përshëndeti papa gratë, dhe përgjatë gjithë kohës së takimit, ai u soll me ta, ma ftohtë se ftohtë.
Mbetën disi t’habituna dy gratë e famshme, mbetën me nji lloj pengu, dhe n’fund të takimit, Monika, që u tregue pak ma e shpejtë dhe ma guximtare se Kejt, e pyeti papën:
“I dashtun at, nuk m’u duke me disponim t’mirë! Mos vallë kemi gabue, ne dyja, ndonji gja?…”
Papa, e drejtoi mirë trupin, u fut me nji shikim t’njihershëm n’sytë e të dyjave, dhe me nji za t’ulun sa për të mbërritun veç deri te veshët e dy grave, ua tha këtë gja:
“O, shpirtna t’bukur! Nuk ju prisja kështu si keni ardhun ju! Ju prisja, si ju kam pa gjithëherë, ma t’zhveshuna… ma t’lyeme…”
Këtu papa e ndali fjalën, u afrue edhe ma shumë, dhe… pothuejse tuj ua puthë veshët, u foli n’veshë të dyjave:
“Besomëni, o engjëj! Do ta kisha dhanë gjithë papëninë time, dhe gjithë besimin e jetës sime… veç t’ju shoh… t’ju prek… lakuriqe… jo veç e veç, po bashkabashkë… të dyjave…”
GJITHNJI SINGËL
Rastësisht, e shoh ulun, n’rreshtin shtatë t’amfiteatrit, ku vijon me u mbajtë nji konferencë shkencore. Se si m’duket, se asht… e bukur, e bukur… (si vdekja).
Si vdekja?…
M’prishet rehatia. Kundrejt pranisë së saj, nuk muj me qenë indiferent. Disi… edhe frikohem… Edhe ligjërimet janë… disi monotone… disi boshe.
Ngritem, baj me dalë, tuj u lutë n’vete t’mos dalë edhe ajo.
Por… për çudi, ndodh e kundërta e lutjes sime: sa kthej kokën me pa, a del, a s’del ajo, e shoh tuj dalë.
“Hej, ti!” – m’flet q’andej ajo, me atë zanin e bukur që s’ia ka shoqin. – “Prit pak, prit!”
Ndalem, e pres – ajo ma zgjat dorën (e ftohtë!), dhe buzëqesh si buzëqesh nji lule n’maj.
“Bashkë do pijmë nga nji kafé.” – m’thotë ajo.
“Ani mirë.”, i them, mezi.
“Jo vetëm kafe.” – m’thotë ajo. “Edhe do pimë, do dehemi. Edhe…”
Asht kaq e lirë, sa ngushtohem fort, ndihem disi keq.
“Jam burrë i martuet.” – i them unë.
“Unë jam singël.” – m’thotë ajo – “Gjithnji, singël. Gjithnji, singël.”
“Por, tashma, jam kaq plak.”, i them unë.
“Aq ma mirë. As unë s’jam e re sa isha.” – m’thotë ajo, dhe… ma fut krahun… m’merr… edhe m’shpie… n’katin e shtatë t’qiellit, atje ku ndodh barazimi i moshave… barazimi i statuseve…
(‼‼????…)
E PASHË N’NJI KAND…
E pashë n’nji kand, veçuet prej të tjerësh. Pothuejse n’gjysëmterr e pashë. Rrinte mbështetun për nji parmaku. Thithte cigare. (Nji yll që thith cigare!)
Kur iu afrova, u gjet disi si e papërgatitun. M’shikoi me sytë që mezi ia shihja, m’përshëndeti. I dhashë dorë, m’dha dorë, dhe pa iu prezantue, zgjata dorën, ia dhashë librin tim t’fundit. Pa autograf ia dhashë.
Ajo e hapi librin n’faqen e parë, e ngriti kokën, dhe m’shikoi n’sy, me sytë që i qeshën. Goja iu hap paksa, i shndritën dhambët e bukur.
“Nuk ban kështu!” – m’tha. – “E due me nënshkrim.”
Ia mora librin nga dora, edhe n’faqen e parë t’librit, e shkruejta këtë tekst:
“Yllit, grues, a vajzës, që nuk e njoh, por për të cilën mendoj se e do fjala. Yllit, vajzës, a grues n’gjysëmterr, që thith tym duhani, dhe po ma merr zemrën, me buzëqeshjen e bukur.”
Ia dhashë librin, ajo e lexoi tekstin që e shkrova.
Kur i ngriti sytë me m’shikue, pashë n’sytë e saj, nji zjarrmim t’papamë, që ia ndizte secilën molekulë t’syve.
Nuk tha gja. Veç buzëqeshi edhe njiherë, dhe ma ktheu shpinën, edhe iku me librin n’dorë, si me u frikue prej vetes.
Kurrë ma nuk e takova, nuk e pashë, atë vajzë, a grue, a yll. Dhe… as sot e kësaj dite nuk e di, çka e bani atë grue, a vajzë, a yll, t’i ndizen ashtu, sytë e bukur: e bani fjalia “Yllit, grues, a vajzës, që nuk e njoh, por për të cilën mendoj se e do fjala.” , apo e bani fjalia “Yllit, vajzës, a grues n’gjysëmterr, që po thith tym duhani, dhe po ma merr zemrën, me buzëqeshjen e bukur.”…
(Ky rrëfimi im i vogël, i thjeshtë, nuk ka asnji kuptim, po të mos uroj që ajo vajzë, a yll, a grue, të jetë akoma n’gjallje. Ky rrëfimi im i vogël, i thjeshtë, nuk do kishte asnji kuptim, edhe pa e thanë troç se dëshirimi im, ishte dhe asht, që asaj vajze t’i jenë ndezun sytë, nga ajo fjalia e dytë: “Yllit, vajzës, a grues n’gjysëmterr, që po thith tym duhani, dhe po ma merr zemrën, me buzëqeshjen e bukur.”…)
DASHUNIA ASHT GJAJA QË M’I LIDH FORT, ATDHEUN DHE GRUEN…
Dashunia asht gjaja që m’i lidh fort, atdheun dhe gruen. Gjithnji, i kam dashtë, pothuejse njisoj, atdheun dhe gruen. Besuet a jo, gjithnji kam dashtë edhe me i tradhtue, por nuk kish pas qenë e shkruet.
N’rini, atdheun nuk mund ta tradhtëtoja nga nji arsye frike. Kisha frikë se mund të mbetesha pa fare atdhe. Edhe gruen që e doja shumë, nuk mund ta tradhtoja, nga nji arsye frike. E doja shumë, për dreq, dhe kisha shumë frikë se ka me m’lanë.
Kur bana njifarë moshe, atdheun dhe gruen, nuk munda t’i tradhëtoj, nga nji arsye dhembshunie. Atdheu m’ishte n’nji gjendje t’atillë që mezi mbahej m’kambë. Edhe grueja kalonte nëpër nji sëmundje t’randë, sa nuk e tradhëtoja dot.
Tashti që jam mplakun e jam ba stelë, atdheun nuk mund ta tradhëtoj, sepse asnji anmiku s’i ban punë, nji tradhëtar me nji kambë n’varr. Edhe gruen s’mund ta tradhëtoj, sepse s’kam me kend: asnji grue tjetër nuk m’hedh nji sy.
Veç kësaj, asht edhe ajo arsyeja tjetër, ajo arsyeja morale. Atdheu m’asht mplakë, jo ma keq se unë, po ma keq se prindtë e mi. Kurse grueja… grueja m’asht ba… motër.
Po si u baka, nji burrë i mbarë, me i tradhëtue prindtë… motrën?…
