Përktheu: Artemisa Kuznetsov
Këtë pashë në ëndërr.
Isha ulur pranë shtratit të saj me duart e mbledhura, kur ajo, ashtu e shtrirë në shpinë, më tha me zë të qetë se do të vdiste.
Flokët e saj të gjatë ishin derdhur mbi jastëk, duke rrethuar fytyrën ovale me tipare të holla.
Një skuqje e lehtë i kish skuqur mollëzat e bardha, ndërsa buzët i kuqëlonin krejt natyrshëm.
Ajo nuk dukej sikur po vdiste. Megjithatë, me zërin e saj të qetë tha qartë se do të vdiste. Edhe unë, në atë çast, mendova se mund të vdiste me të vërtetë. Prandaj, duke e vështruar, e pyeta nëse ishte e vërtetë që ajo do të vdiste. Ajo hapi sytë gjerësisht dhe pohoi se do të vdiste.
Sytë e saj të mëdhenj e të lagësht, të rrethuar nga qerpikë të gjatë, ishin pis të zinj. Reflektimi im notonte me një qartësi të gjallë brenda të zezës së thellë të irisëve të saj.
Ndërsa zhytesha në brendinë vezulluese të syve të saj, pyeta veten sërish nëse po vdiste vërtet. Me kujdes, afrova gojën pranë jastëkut të saj dhe e pyeta përsëri nëse nuk do të jetonte, nëse nuk do të ishte mirë. Ajo, me sytë e saj të errët, të hapur gjerë e të sfilitur, m’u përgjigj qetësisht se do të vdiste, se duhej të vdiste.
I brengosur, e pyeta nëse mund ta shihte fytyrën time. Ajo më buzëqeshi dhe më tha se po, a nuk po e shihja veten time të reflektuar në sytë e saj? U largova heshturazi nga jastëku i saj. Duke kryqëzuar krahët, po bluaja me vete nëse vërtet ishte e thënë që ajo të vdiste.
Pas pak, gruaja foli sërish.
– Të lutem, më varros pasi të kem ndërruar jetë. Gërmoje varrin tim me një guackë të madhe perle. Vendos një copëz ylli, të rënë nga qiejt, mbi varrin tim si shenjë. Pastaj, qëndro e prit pranë varrit tim. Prit derisa unë të kthehem.
E pyeta kur do të kthehej.
– Ti e di që dielli do të lindë. Dhe e di që ai do të perëndojë. Do të lindë sërish e do të perëndojë sërish. Dielli i kuq do të shtegtojë nga lindja drejt perëndimit. Ndërsa ai shfaqet në lindje për t’u zhytur sërish në perëndim… a do të më presësh?
Iu përgjigja me një pohim të lehtë koke. Atëherë ajo foli sërish, me atë zërin e saj të qetë, por një notë më lart.
– Më prit për njëqind vjet, – tha me një ton të prerë. – Qëndro pranë varrit tim dhe më prit për njëqind vjet. Të premtoj se do të kthehem.
Iu përgjigja shkurt se do ta prisja. Teksa flisja, shëmbëlltyra ime, që dallohej aq qartë në ata irisë të zinj, nisi të thërrmohej. E kuptova se po shkonte, si një imazh i pasqyruar mbi ujin e qetë që trazohet nga një lëvizje e papritur.
Pastaj sytë iu mbyllën dhe një lot i vetëm, duke rrëshqitur nga qerpikët e gjatë, i ra mbi faqe. Ajo kishte vdekur.
Dola në kopsht dhe gërmova varrin e saj me një guackë të madhe perle, me skaje të mprehta e të lëmuara. Me çdo grusht dheu që hidhja, rrezet e hënës thyheshin mbi kurrizin e guackës, duke i dhënë një shkëlqim të magjishëm. Toka e lagur lëshonte një aromë të freskët, plot jetë. Pas pak, varri ishte gati. E shtriva trupin e saj brenda dhe e mbulova me kujdes me dheun e butë. Drita e hënës vazhdonte të rrezatonte mbi guackë me çdo lëvizje timen.
Më pas, mora copën e yllit të rënë, e solla te varri dhe e ula me kujdes mbi dhe. Ishte e rrumbullakët; mendova se skajet duhej t’i ishin lëmuar gjatë rënies së gjatë nga qiejt. Një ngrohtësi e lehtë më pushtoi kraharorin e krahët teksa e mbaja pranë vetes për ta vendosur në vend.
U ula mbi një shpat myshku. Me mendjen te pritja prej njëqind vitesh që më priste, kryqëzova krahët dhe ngula sytë mbi gurin e rrumbullakët të varrit. Dielli shkrepi në lindje, pikërisht ashtu siç kishte thënë ajo. Ishte një diell i madh e i purpurt. Pas pak, ai u zhyt sërish në perëndim, siç kishte thënë ajo. Ishte ende i kuq flakë ndërsa po ulej.
Numërova: një.
Pa kaluar shumë, dielli i purpurt u ngjit sërish lart. Pastaj u zhyt sërish në heshtje.
Numërova: dy.
Teksa ditët rridhnin kështu, e humba fillin e diejve të përflakur që digjeshin mbi kokë. Sytë nuk i numëronin dot më perëndimet e panumërta, ndërsa njëqind vjetët dukej se nuk do të plotësoheshin kurrë. Më në fund, duke vështruar gurin e rrumbullakët që tani ishte veshur tërësisht me myshk, fillova të dyshoja se mos gruaja më kishte gënjyer.
Pikërisht në atë çast, një filiz i gjelbër doli nga poshtë gurit dhe u zgjat drejt meje. Ai u rrit para syve të mi derisa m’u afrua pranë kraharorit. Për habinë time, në majë të asaj kërcelli të hollë e paksa të përkulur, që lëkundej me hir, hapi petalet e saj një lule e mahnitshme.
Përpara meje qëndronte një zambak i bardhë, i plotë. Aroma e tij më depërtoi gjer në shpirt. Atëçast, një pikë vese e rëndë zbriti nga lart dhe lulja u drodh nën peshën e saj. U përkula përpara dhe preka me buzë petalet e bardha, të njoma nga vesa e freskët. Teksa largoja fytyrën nga zambaku, instinktivisht ngrita sytë drejt lartësive të largëta dhe pashë një yll të vetëm që vezullonte në qiellin e agimit.
Atypari e kuptova: njëqind vjet kishin kaluar.
