Kreu Çmime Mehmet Kraja merr çmimin “Liburna”, për veprën më të mirë në prozë

Mehmet Kraja merr çmimin “Liburna”, për veprën më të mirë në prozë

Shkrimtari Mehmet Kraja është vlerësuar me çmimin “Liburna”, për veprën më të mirë në prozë. Ky shpërblim është inaugurues, pasi jepet për herë të parë në Panairin e Librit në Ulqin, mbajtur nga data 26 deri më 31 korrik, që veçon botimet e reja mes dy edicioneve. Në ceremoninë e organizuar në këtë rast në skenën verore të Kalasë së Ulqinit, Kraja është shprehur: “Zakonisht, shkrimtarët thonë që çmimet nuk e bëjnë letërsinë, por e vërteta është që shkrimtarëve iu pëlqen të marrin çmime.”

Romani i fundit i Krajës, “Prishtina”, Botimet Onufri, është një rrëfim tronditës për qytetin e palumtur dhe njerëzit e tij, të cilët e pritën lirinë për një kohë shumë të gjatë.

Narratori dhe protagonisti identifikojnë njëri-tjetrin, fate njerëzish pleksen në një botë midis reales dhe fiksionit. Duke qenë romancier me përvojë, Mehmet Kraja i zotëron të gjitha teknikat bashkëkohore shkrimore, prandaj vjen aq e fuqishme tabloja që krijon.

I freskët dhe krijues, me një gjuhë që shpesh i kalon kufijtë e shprehjes, përveçse në përshkrime, kësaj radhe bëhet depërtues edhe në meditim.

Me këtë udhëtim nëpër lagjet, rrugicat dhe fatet e njerëzve “të lirë” të Prishtinës, Kraja shkon nëpër të gjithë organizmin ku merr frymë qyteti i tij. I shoqëruar ky udhëtim me një “luftë” të brendshme të pranimit dhe njohjes së realitetit.

Kraja është nga zërat bashkëkohorë më të fortë, qoftë në letërsi, por edhe në angazhimin e tij intelektual. Identifikuar për këtë qëndrim të rreptë, vështrimet e tij në raport me politikën, por edhe me kulturën, kanë zbuluar plagët tona, ato të pengesave të njohjes dhe të komunikimit. Në një intervistë, pyetur për integritetin e hapësirave tona kulturore, çfarë na pengon, nisur edhe nga botimi i romanit të tij të fundit, “Prishtina, pse e ka sjellë në Tiranë, Kraja është përgjigjur: “Unë nuk njoh kufizime të këtilla, prandaj nuk më bën përshtypje ky veprim. Letërsia shqipe është një e tërë, pavarësisht se ku botohet dhe çfarë tematike ka. Në të vërtetë, tani më ra ndër mend se para tre vjetësh Ministria e Kulturës e Kosovës e hoqi librin tim nga konkurrenca për njëfarë çmimi, me shpjegimin se ishte botuar në Tiranë. Mbeta i çmeritur. Nuk e kisha besuar se marrëzira të këtilla ndodhin ende. Pra, hapësira kulturore dhe letrare shqiptare është unike dhe e pamundur që të ndahet në provinca letrare. Unë bëj letërsi shqipe dhe i referohem një lexuesi të supozuar të mbarë hapësirës shqiptare. Më anë tjetër, duhet të kuptojmë edhe një gjë: libri dhe botimet janë të parët që e kanë integruar hapësirën tonë kulturore, ndërsa mua më pëlqen të jem i përfshirë në këtë integrim, pa kufizime tematike dhe ç’është më me rëndësi, pa kufizime gjuhësore. Dhe pikërisht, sa i përket gjuhës, ndihem i barabartë me çdo shkrimtar shqiptar që shkruan në Tiranë ose kudo gjetkë. Të shkruarit shqip, në kuptimin e plotë të fjalës, është themeli dhe rrafshi ekzistencial i letërsisë që përpiqem të bëj. Fundja, pse të mos e themi krejtësisht qartë dhe pa komplekse: letërsia e Kosovës nuk ekziston më, sepse kanë pushuar faktorët që e kanë kushtëzuar ekzistencën e saj. Ishte një përvojë letrare e letërsisë shqipe, siç ishte dikur, ta zëmë, letërsia arbëreshe. Tani nga letërsia e Kosovës ka mbetur vazhdimësia e një përvoje letrare e cila, gradualisht, po integrohet në letërsinë e gjithmbarshme shqipe.”

Mehmet Kraja ka lindur më 27 qershor 1952 në Kështenjë të Krajës, fshat afër Liqenit të Shkodrës, në Mal të Zi. Shkollimin e mesëm e kreu në Ulqin, ndërsa të lartin në Universitetin e Prishtinës, dega Gjuhë-Letërsi Shqipe. Gjatë viteve 1974-1976 ishte kryeredaktor i gazetës së studentëve të Universitetit të Prishtinës, “Bota e re”, më pas punoi si gazetar dhe redaktor i kulturës në gazetën “Rilindja”. Në fund të viteve tetëdhjetë u bë njëri nga themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës. Gjatë viteve 1992-1999 jetoi dhe punoi në Tiranë. Pas luftës së Kosovës ishte redaktor i kulturës në të përditshmen “Zëri”, më pas redaktor i shtojcës për kulturë në gazetën “Koha ditore”. Që nga viti 2002 është edhe ligjërues në Fakultetin e Arteve në Prishtinë. Është anëtar i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës (2005). Deri më tani ka botuar trembëdhjetë romane, katër vëllime me tregime, dhjetë drama dhe pesë libra nga fusha e publicistikës. Vlerësimi i bërë në Panairin e Librit në Ulqin duket domethënëse për këtë shkrimtar, po aq edhe i rëndësishëm në një trevë ku shqiptarët e mbajnë të gjallë kulturën në limite të ekzistencës. Panairi, që mbahet çdo vit në sezon vere, mbledh botuesit shqiptarë nga të gjitha trevat, i cili këtë vit ka hyrë në edicionin e tij të 19-të, ku marrin pjesë mbi 50 botues nga Mali i Zi, Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut.

SHKRUAJ NJË PËRGJIGJE

Ju lutem lini komentin tuaj!
Ju lutemi shënoni emrin tuaj këtu

Artikujt më të fundit

Poezi nga Alma Braja

ÇFARË DO TË THOTË BEFASIM, NËSE JO SHMANGIE VETMIE? I. “Mos iu afro fjalës! Fjala nuk është...

Poezi nga Ermir Nika

DRURËT Çdo natë shoh në ëndërr drurë të vetmuar me degët rëgjuar prej shirash të përkohshëm, indiferentë nga zhurma e pyjeve,...

Albana Nexhipi Lekaj: Përkthimi, përpjekje për t’u bërë njësh me autorin

Përkthimi: interpretim, përshtatje apo shqipërim? Vetë dilema që shtrohet, dëshmon se kemi ende shumë paqartësi mbi një prej proceseve më...

Frano Kulli: “Toka jonë” …e Salvator Gjeçit, nga “Ylli i kuq” në Shënkoll të Bregut të Matës

Drama “Toka jonë”, që ende sot është diku në skutat e kujtesës së disa brezave, në rrafshin e trashëgimisë së re letrare,...