Kreu Editorial Libraritë janë kthyer në pengesë Për shkrimtarët Shqiptarë. Po përse?

Libraritë janë kthyer në pengesë Për shkrimtarët Shqiptarë. Po përse?

Nga BUJAR HUDHRI

Duket si një paradoks, por për fat të keq ky është sot realiteti i përditshëm në libraritë në mbarë vendin.
Më e theksuar bëhet kjo situatë, sidomos pas përfundimit të Panairit të Librit të Tiranës. Pas gati një jave, e cila mund të quhet vërtet një festë e librit, e cila mbledh në një mjedis të vetëm lexues, autorë, përkthyes, botues dhe media. Me mijëra kopje të shitura librash, radhë të gjata për të marrë autografe nga autorët e preferuar, promovime, intervista, ndarje çmimesh.
Pra, autori shqiptar është në qendër të vëmen-djes dhe çdo vit që pason, kjo ndjehet edhe me shumë. Jo vetëm me autorë të konsoliduar tashmë, por edhe ata që e kanë librin e tyre të parë. Do ta quaja këtë pamje të gëzueshme, si një gjendje reale të marrëdhënies së lexuesit me letërsinë shqipe, dhe jo thjesht si një eufori e krijuar nga ditët e panairit. Sepse është e tillë dhe blerja e librave është treguesi më i qartë.
Por tjetër pamje kemi në librari. E gjithë kjo atmosferë e panairit, duket se nuk ka lënë gjurmë. Në marrëdhënien e përditshme të botuesit me libraritë problemi kryesor mbetet libri i autorit shqiptar.
Me përjashtim vetëm të dy librarive të kryeqytetit, “Adrion” dhe “Albania”, që janë edhe libraritë më të mëdha e me staf të përgatitur, është pothuaj e pamundur që t’i bindim librarët e tjerë për të ekspozuar librat e autorëve shqiptarë. Autorët e rinj, as që bëhet fjalë, por e kam fjalën për dhjetra autorë të tjerë shqiptarë, që tashmë janë të përthyer edhe në gjuhë të tjera, të cilët lexuesi në gjithë hapësirën shqipfolëse i njeh dhe i pëlqen.
Mendoj që kjo është një histori gati tridhjetë-vjeçare. Dhe duhet ta pranojmë, që nuk ishte librari, ai, që e bëri këtë ndarje. Aq më tepër, që në ato vite ende ishin librarët e dikurshëm, të cilat lexonin vetë dhe dinin si ta bënin për vete lexuesin.
Pra, ishte lexuesi i pari që i ktheu shpinën librit shqip dhe i etur, pas letërsisë së huaj, nuk u interesua se çfarë librash të rinj sillnin autorët shqiptarë. Kjo sjellje, si një mënyrë e re e tregtimit të librit, përcaktoi edhe ecurinë e librarive.
Po t’i shtojmë këtu edhe veprimtarinë e shumë botuesve, të cilët pa asnjë censurë botuan me dhjetra autorë që paguanin vetë librat e tyre. Por nuk përfundonte këtu historia. Ishin pikërisht, këta autorë dhe botuesit e tyre që promovonin me bujë këtë lloj letërsie, që shumë redaksi televizive e shumëfishonin këtë mediokritet. Dhe lexuesi shqiptar, i jepte të drejtë vetes që të mos i blinte këto autorë. Që mbushnin raftet e librarive, të cilat ishin gjithnjë e më të vogla. Sepse shitja e librit, ky biznes i vështirë në një vend si Shqipëria, nuk të jep mundësi të rritesh, të investosh. Kur e ke edhe shtetin krejtësisht të pandjeshëm ndaj kulturës sonë kombëtare.
Dhe librarët bëjnë atë që tregu u ka mësuar më së miri: e çmojnë që në kopertinë librin, shitet apo jo! Është autor i huaj apo shkrimtar shqiptar? Pothuaj fiton gjithmonë i huaji.
Po korrim atë që kemi mbjellë në vite!

SHKRUAJ NJË PËRGJIGJE

Ju lutem lini komentin tuaj!
Ju lutemi shënoni emrin tuaj këtu

Artikujt më të fundit

Virion Graçi: Peizazhi − rrëfimtari i rrezikuar

Jasunari Kavabata Njëri nga romanet më të mirë të nobelistit japonez Jasunari Kavabata “Vendi i dëborës” më jep...

“Uji, e gjithë pesha e tij” tregim nga Roxane Gay

Uji dhe dëmi prej tij nuk i ndaheshin Biankës. Kurdo që ngrinte sytë lart, kudo që ngrinte sytë lart, njollat e ujit shfaqeshin...

Joachim Röhm: Pa një karrierë solide në vendin tënd s’mund të përpiqesh “të pushtosh botën letrare” në Europë apo Amerikë

Intervistoi: Violeta Murati Ju jeni një përkthyes i rrallë i shqipes, të cilën e njihni mirë, në gjuhën gjermane. Një...

Drita dhe errësira e çmimit Nobel 2019

nga Rafia Zakaria (CNN) “Ju e dini se ishim ne që ju mbrojtëm për shekuj me radhë nga hordhitë...